Starzenie się jest naturalnym procesem, który niestety dotyka naszych czworonożnych przyjaciół znacznie szybciej niż nas samych. Przez wszystkie lata życia psy obdarowują nas ogromną przyjaźnią, radością i lojalnością, a kiedy przychodzi jesień ich życia, musimy odwdzięczyć im się z nawiązką, oferując wyrozumiałość, czułość i odpowiednią opiekę.

Jakie zmiany zachodzą w organizmie i życiu psa wraz z upływem lat i jak możemy się do nich dostosować? W dalszej części wpisu podpowiemy, jak dbać o psa seniora, aby żył komfortowo i szczęśliwie.

Starość u psów — objawy

Jakie są objawy starości u psa? Kiedy psy się starzeją, można zauważyć przede wszystkim zmiany w ich zachowaniu — częściej szukają spokoju i odpoczywają, więcej śpią, nie mają aż tak dużej potrzeby zabawy jak wcześniej. Mogą też stać się nieco bardziej drażliwe, choć nie jest to zasada. Na ich pyszczkach pojawia się siwizna, którą widać szczególnie u psów o ciemnym umaszczeniu. Można zauważyć też spadek siły mięśniowej (także mięśni zwieraczy, co powoduje nietrzymanie moczu) i szybszą męczliwość. Psy w podeszłym wieku często zaczynają mieć też problemy ze słuchem i wzrokiem, co możemy zauważyć, kiedy nie reagują na wołanie i gesty, na które zazwyczaj reagowały i potrzebują dłuższej chwili, aby rozpoznać swojego właściciela z daleka. Pogorszenie wzroku wiąże się też z zauważalnym zmętnieniem soczewki. Ogólny stan zdrowia psa i jego odporność może — choć nie musi — się pogorszyć, co może mieć odzwierciedlenie w częstszych wizytach w gabinecie weterynaryjnym np. z powodu infekcji.

Jak rozpoznawać choroby wieku podeszłego u psów?

Jedną z najczęstszych chorób, z którą mierzą się psi seniorzy, jest choroba zwyrodnieniowa stawów (artretyzm). Chrząstka stawowa ulega procesom degeneracyjnym, co zaburza pracę stawów i może powodować ból. Artretyzm u psów można rozpoznać po: trudnościach ze wstawaniem z leżenia, trudnościach w chodzeniu po schodach, sztywności stawów po odpoczynku, niechęci do aktywności fizycznej (w szczególności skakania i innych dynamicznych ruchów), tkliwości w okolicy stawów, utykaniu i zmienionym wzorcu chodu.

Zaburzenia poznawcze, a dokładniej zespół dysfunkcji poznawczych, to kolejna częsta dolegliwość czworonożnych staruszków. Dla zobrazowania problemu, zaburzenia poznawcze u psów można porównać do demencji starczej u ludzi. Poznamy je np. po: zmianie rytmu dobowego, zwiększonej drażliwości i niepokoju, lękliwości, problemach z pamięcią i uczeniem się, trudnościach w odnalezieniu się w znanej zwierzakowi przestrzeni (np. pies gubi się we własnym domu, nie wie, dokąd idzie, kręci się w kółko), drastycznej zmianie nastawienia do znanych wcześniej psów i ludzi, utracie nabytych wcześniej umiejętności (np. pies wcześniej nauczony czystości załatwia potrzeby fizjologiczne w domu).

Problemy stomatologiczne mogą wystąpić u psów w każdym wieku, ale u seniorów zauważamy je szczególnie często. Zazwyczaj mają swoje źródło w braku regularnej pielęgnacji zębów i dziąseł w ciągu życia. Oznakami chorób zębów i dziąseł są: nieprzyjemny zapach z pyska, niechęć do gryzienia, zaczerwienione dziąsła, krwawienie dziąseł. W przypadku zaawansowanych problemów można zauważyć opuchliznę pyska, która świadczy najprawdopodobniej od ropnym zapaleniu korzeni.

Choroby serca i choroby nerek niestety mogą być związane ze starzeniem. Narządy wewnętrzne intensywnie pracują przez całe życie czworonoga i w jego ostatnich latach mogą być nadwyrężone. Choroby serca mogą objawiać się zmniejszoną tolerancją na wysiłek fizyczny, dusznościami i kaszlem. Choroby nerek mogą objawiać się wzmożonym pragnieniem, brakiem apetytu, nieprzyjemnym zapachem z pyska, a w zaawansowanym stadium — krwiomoczem.

Otyłość u psich seniorów może pojawić się jako następstwo obniżenia poziomu aktywności, wahań hormonalnych, spadku tempa metabolizmu, problemów ze stawami. Jeśli pies traci wcięcie w talii i przestajesz wyczuwać jego kości — to sygnał, że masa ciała jest zbyt wysoka. Warto regularnie ważyć psa i stosować prostą skalę Body Condition Score (więcej o psiej otyłości znajdziesz TUTAJ).

Jak zapewnić komfort pupilowi w sędziwym wieku?

Po pierwsze bądź cierpliwy i wyrozumiały dla swojego pupila, kiedy zauważysz u niego oznaki starzenia. Może być niespokojny, może wszystko robić wolno — niestety taka kolej rzeczy, a złoszczenie się na starszego psa zdecydowanie nie pomaga. Spacer, który zazwyczaj zajmował wam 15 minut, teraz może zajmować 30 — dostosuj się do tempa swojego ukochanego staruszka i nie pospieszaj go.

Psiak gorzej słyszy i widzi — dobierz sposób komunikacji do jego stanu zdrowia. Używaj gestów w połączeniu z komendami głosowymi, podchodź bliżej.

Seniorzy mają większą potrzebę odpoczynku — zapewnij swojemu pupilowi własny, cichy i wygodny kąt (np. legowisko ortopedyczne, klatkę kennelową), w którym będzie mógł się zrelaksować.

Aktywność fizyczna jest ważna w każdym, także podeszłym, wieku — nie rezygnuj z niej, ale dobierz odpowiednią formę i intensywność. Spacery po płaskim terenie i pływanie będą dobrym wyborem. Podczas spacerów warto robić przerwy, aby pies mógł chwilę odpocząć.

Dostosuj wnętrze swojego domu. Jeśli masz śliską podłogę, warto zainwestować w dywan, który zapewni właściwości antypoślizgowe i stabilność. Ustaw miski i legowisko psa w miejscu, do którego ma łatwy dostęp. Jeśli kocha wskakiwać na kanapę — warto podstawić mu schodki lub rampę (to samo dotyczy wskakiwania do samochodu).

Stymulacja umysłowa może pomóc rozładować emocje i przynosić podobną satysfakcję, co aktywność fizyczna. Kiedy pies jest ograniczony ruchowo, warto postawić np. na maty węchowe czy szukanie smaczków ukrytych w domu lub ogrodzie.

Odpowiednia dieta ma kluczowe znaczenie dla kondycji psa. Jeśli zwierzak ma zmniejszony apetyt, posiłki powinny być wysokojakościowe i smakowite, aby zjadał pełnowartościowe porcje w całości. Jeśli apetyt się zwiększył — odpowiednio zmniejsz porcję, korzystaj z jedzenia o mniejszej gęstości kalorycznej (porcja mokrej karmy ma większą objętość i mniej kalorii niż porcja karmy suchej o tej samej gramaturze). Pies, który ma problemy stomatologiczne, powinien dostawać miękki pokarm. Zapewnij wszystkie niezbędne składniki odżywcze, witaminy, minerały, suplementy. Dieta powinna być wysoko strawna, bogata w składniki przeciwzapalne, wspomagające zdrowie stawów, zdolności poznawcze i pracę narządów wewnętrznych (kwasy omega, MCT, chondroityna). Warto podawać probiotyki lub synbiotyki, które wspomogą procesy trawienia i odporność zwierzaka. Jeśli nie wiesz, co powinien jeść psi senior (szczególnie jeśli jest schorowany), umów się na wizytę do zoodietetyka, który pomoże Ci skomponować indywidualnie dopasowaną dietę dla Twojego pupila.

Regularne kontrole u weterynarza, leczenie zdiagnozowanych chorób i zapewnienie ulgi w bólu są kluczowe dla zdrowia, a tym samym komfortu psa. Przestrzegaj zaleceń lekarza Twojego pupila.

Okazuj swojemu czworonożnemu staruszkowi dużo czułości!

Najczęstsze pytania o psich seniorów

Kiedy pies uważany jest za seniora?

Średnia długość życia to sprawa indywidualna, zależy od rasy i rozmiaru psa — wiek senioralny może wynosić zarówno 7, 10 jak i 12 lat. W 2019 roku AAHA (American Animal Hospital Association) określiło, że pies staje się seniorem, kiedy osiąga ostatnie 25% swojej przewidywanej długości życia (źródło). Takie wytyczne są prawdopodobnie najbardziej obiektywne.

Jakie choroby najczęściej dotykają starszych psów?

Najczęstsze choroby psów seniorów to: artretyzm, choroby nerek, choroby serca, problemy stomatologiczne, demencja u psów.

Jak zmienić dietę dla starego psa?

Dieta dla starego psa powinna być dostosowana do indywidualnych potrzeb (szczególnie jeśli pies zmaga się z chorobami — np. dla psa z chorobą nerek karma musi mieć niski poziom fosforu). Trzeba uzupełnić ją o składniki przeciwzapalne i wspomagające regenerację, postawić na wysoko strawną i smakowitą mokrą karmę z białkiem wysokiej jakości. Najlepiej zasięgnąć porady dietetyka zwierzęcego lub lekarza weterynarii.

Czy starszy pies potrzebuje mniej ruchu?

W porównaniu z młodym psem — tak, ale psi senior dalej potrzebuje aktywności. Trzeba dostosować jej rodzaj i intensywność oraz zapewnić mu odpoczynek, kiedy go potrzebuje.

Jak nazywa się dziedzina weterynarii zajmująca się starością?

Geriatria weterynaryjna.