Układ oddechowy umożliwia wymianę gazową — w bardzo dużym uproszczeniu, pozwala na dostarczanie tlenu do krwiobiegu, a tym samym do wszystkich tkanek w organizmie, i usuwa z niego dwutlenek węgla. Kiedy mechanizm oddychania u psa jest z jakiegoś powodu zaburzony, pojawiają się objawy takie jak kaszel, świszczący oddech, pogorszenie wydolności i ospałość czy duszność u psa. Nasi czworonożni przyjaciele wykorzystują oddychanie także jako główny mechanizm usuwania nadmiaru ciepła z organizmu, więc problemy ze złapaniem pełnego oddechu mogą upośledzać termoregulację. Każdy z wymienionych objawów jest dla zwierzaka uciążliwy i zmniejsza komfort życia, więc warto wiedzieć, na co zwrócić uwagę, aby jak najszybciej podjąć działania, które pomogą psu wrócić do normy.

W dalszej części wpisu przedstawimy pokrótce najczęstsze choroby układu oddechowego u psów i powiemy, jakie objawy są sygnałem sugerującym wizytę u weterynarza.

Najczęstsze problemy z układem oddechowym u psów

1. Grypa to bardzo powszechna choroba zakaźna układu oddechowego, której najczęstsze objawy to: gorączka, kichanie, wydzielina z nosa oraz kaszel u psa. Mogą pojawić się także duszności oraz ogólna apatia i brak apetytu. Podobnie jak u ludzi, objawy grypy mogą utrzymywać się nawet przez 2-3 tygodnie. Ciężka postać grypy lub niepodjęcie leczenia może doprowadzić do rozwinięcia zapalenia płuc.

2. Powszechnie wiadomo, że problemy z oddychaniem najczęściej dotyczą psów ras brachycefalicznych, takich jak mopsy, shih-tzu czy buldogi francuskie. Skrócenie i zniekształcenie górnych dróg oddechowych u tych psów niestety znacząco zaburza proces oddychania — takie wady są określane zbiorczo jako BOAS (Brachycephalic Obstructive Airway Syndrome). Zespół wad wrodzonych u psów ras brachycefalicznych obejmuje m.in.:

• przerost podniebienia miękkiego,

• zwężone nozdrza,

• przerost języka,

• zapadanie krtani,

• niedorozwój tchawicy.

Problemy z oddychaniem u psów ras brachycefalicznych mogą objawiać się np. charczeniem, głośnym oddychaniem, dusznością, nietolerancją wysiłkową, przegrzaniem.

3. Kaszel kenelowy jest zaraźliwą chorobą psów, która atakuje drogi oddechowe. Kaszel zakaźny nie jest wywoływany przez jeden określony patogen, może być powodowany zarówno przez wirusy (np. wirus parainfluenzy), jak i bakterie (np. Bordetella bronchiseptica). Choroba objawia się silnym kaszlem, którego atakom może towarzyszyć też odruch wymiotny, osłabienie, podwyższona temperatura ciała.

4. Astma u psa występuje stosunkowo rzadko, zdecydowanie częściej cierpią na nią koty. W przebiegu choroby dochodzi do nadreaktywności i zwężenia oskrzeli, zalegania wydzieliny w górnych drogach oddechowych, a przez to trudności z oddychaniem. Objawy, które mogą świadczyć o astmie u zwierząt, są w większości tożsame z objawami, które występują u ludzi. Należą do nich np.: duszności i problemy z oddychaniem u psa, świszczący oddech, napadowy kaszel.

5. Zapadanie się tchawicy dotyczy najczęściej psów ras brachycefalicznych oraz ras miniaturowych. Pierścienie chrzęstne tchawicy mogą się zapadać, przez co zmniejsza się światło tchawicy, co jest powodem utrudnionego przepływu powietrza do płuc. Najczęstsze objawy to duszność, świszczący oddech i kaszel, który można porównać do "chrumkania". Często obserwuje się zaostrzenie objawów, kiedy pies jest podekscytowany. W przebiegu choroby może dochodzić nawet do omdleń.

Niepokojące objawy ze strony układu oddechowego — kiedy do weterynarza?

Objawy chorób układu oddechowego zazwyczaj nie są swoiste (nie można jednoznacznie stwierdzić np. że kaszel=przeziębienie — bardziej poważne choroby mogą się objawiać w ten sam sposób), więc każdy z nich powinien być traktowany poważnie i skonsultowany z weterynarzem w celu postawienia diagnozy. Alarmujące objawy to:

• uporczywy kaszel i kichanie,

• duszność i zwiększenie częstotliwości oddechów w spoczynku,

• nietolerancja wysiłkowa,

• charczenie, sapanie, chrapanie,

• świszczący oddech,

• siny język i błony śluzowe (świadczą o silnym niedotlenieniu).

Diagnozowanie chorób układu oddechowego psów jest często trudne, szczególnie jeśli objawy nie występują podczas wizyty u weterynarza, dlatego jeśli masz taką możliwość, nagraj niepokojące zachowanie psa i pokaż nagranie lekarzowi weterynarii — specjalista jest w stanie rozróżnić rodzaje kaszlu, rozpoznać duszności u psa i na podstawie obserwacji zaproponować odpowiednie badania i leczenie. Pamiętaj, aby podać weterynarzowi wszystkie okoliczności, w których doszło do pojawienia się lub zaostrzenia objawów ze strony układu oddechowego (np. podczas spaceru w wysokiej trawie, podczas upału, w towarzystwie osoby, która pali papierosy) — szczegółowy wywiad jest bardzo ważnym elementem diagnozy.