Wątroba jest niesamowicie ważnym narządem w ciele psa, ponieważ pełni ogrom funkcji, bez których praca całego organizmu zostaje zaburzona. Wątroba bierze udział w wielu procesach metabolicznych, neutralizuje toksyny, jest magazynem niektórych witamin (m.in. A, K, B12) oraz glikogenu (przez co bierze udział w regulowaniu poziomu glukozy we krwi), ze względu na duży rozmiar odgrywa istotną rolę w termoregulacji, produkuje żółć, niezbędną w procesie trawienia tłuszczów, hepatocyty (komórki wątroby) wytwarzają czynniki krzepnięcia… na dokładne opisanie funkcji wątroby mogłoby nie wystarczyć tutaj miejsca. Kiedy ten organ zostaje objęty procesem chorobowym — co może się wydarzyć np. w wyniku infekcji, zatrucia czy innych chorób wewnętrznych — należy dołożyć wszelkich starań, aby go wspierać, ponieważ ma to ogromne znaczenie dla jakości życia psa. Najważniejsza jest oczywiście opieka weterynaryjna, ale odpowiednio dobrana dieta jest kluczowym elementem wspierającym leczenie.

W dalszej części tekstu opowiadamy o najważniejszych zasadach żywienia psa z problemami wątrobowymi — zapraszamy do lektury.

Dieta dla psa z chorą wątrobą — dlaczego jest tak istotna?

Odpowiedni sposób żywienia psa jest bardzo ważny ze względu na to, że pomaga wyeliminować czynniki obciążające wątrobę oraz stymuluje narząd do regeneracji. Indywidualnie dostosowana dieta:

• pomaga utrzymać masę ciała psa na odpowiednim poziomie (nadwaga może dodatkowo obciążać narząd),

• dostarcza psu wszystkich niezbędnych składników odżywczych i energii bez nadmiernego obciążania wątroby,

• dostarcza składników o działaniu przeciwzapalnym i hepatoprotekcyjnym,

• zapobiega utracie masy mięśniowej,

• zachęca psa do jedzenia, kiedy choroba odbiera mu apetyt.

Żywienie psa z problemami wątrobowymi — ogólne wskazówki

Powiedzieliśmy już w skrócie, dlaczego należy zmienić sposób żywienia, kiedy pies zaczyna zmagać się z problemami z wątrobą, ale teraz porozmawiajmy o ogólnych zasadach dietetycznych, których należy przestrzegać w takiej sytuacji.

Dieta dla psiaka z chorą wątrobą powinna być lekkostrawna, powinna zawierać łatwoprzyswajalne białko wysokiej jakości (w odpowiedniej ilości — o tym w kolejnym akapicie), wartościowe i wysokostrawne węglowodany, składniki wspomagające funkcje wątroby oraz mieć ograniczoną ilość tłuszczu. Ponadto pokarm nie powinien zawierać produktów bogatych w miedź, np. podrobów czy mięsa z kaczki. Karma weterynaryjna dla psów z chorą wątrobą jest komponowana w taki sposób, aby spełnić wszystkie wymienione wyżej warunki.

Jakie składniki wspomagają funkcje wątroby? Jest to np. ostropest plamisty (zawiera sylimarynę), lecytyna, tauryna, wyciąg z karczocha, inulina i przeciwzapalne kwasy omega-3.

Psiaki z chorą wątrobą niestety zazwyczaj tracą apetyt, dlatego bardzo ważna jest również smakowitość karmy oraz dostosowanie wielkości porcji i częstotliwości podawania posiłków — porcje powinny być niewielkie, ale podawane często (nawet 4-6 razy dziennie).

Chora wątroba u psa a białko w diecie

Ilość białka w karmie to nieco szersze zagadnienie — karmy specjalistyczne przeznaczone dla psów z chorą wątrobą często mają obniżoną zawartość białka, ale należy pamiętać o tym, że obniżanie jego podaży w posiłkach powinno być poprzedzone dokładną diagnostyką, uzasadnione i zalecone przez lekarza weterynarii.

Stosowanie karmy o zmniejszonej zawartości białka jest zasadne tylko wtedy, kiedy pies zmaga się z chroniczną niewydolnością tego organu. Dlaczego? Produktem ubocznym katabolizmu białek jest toksyczny amoniak, który w cyklu mocznikowym — odbywającym się właśnie w wątrobie — zostaje przekształcony w znacznie mniej toksyczny mocznik, który może zostać bezpiecznie wydalony z organizmu. Niewydolna wątroba oznacza zaburzony cykl mocznikowy, a co za tym idzie utrudniony proces detoksykacji — może to doprowadzić do hiperamonemii, czyli zwiększonego poziomu amoniaku we krwi. Hiperamonemia to niebezpieczny stan, ponieważ amoniak uszkadza centralny układ nerwowy.

Amoniak to tylko jedna z wielu toksyn neutralizowanych przez wątrobę, które negatywnie wpływają na układ nerwowy — zaburzenie funkcji CUN wynikające z niewydolności wątroby nazywamy encefalopatią wątrobową.

Wiemy już, że duża ilość białka w diecie psa z niewydolną wątrobą grozi nasileniem objawów encefalopatii. Trzeba jednak pamiętać o tym, że proteiny są niezbędne do regeneracji wątroby, tak więc bezpodstawne (tzn. kiedy wątroba pracuje na tyle dobrze, że nie występują objawy ze strony układu nerwowego) ograniczanie ich ilości w pokarmie może przynieść efekt odwrotny do zamierzonego. W skrócie — ilość białka w diecie powinna być dopasowana do stanu klinicznego zwierzaka.

Przykładowo: karmy specjalistyczne typu hepatic nie zawierają składników wysokomiedziowych, więc są stosowane do żywienia czworonogów zmagających się z chorobą spichrzeniową — nadmiernym magazynowaniem tego pierwiastka w wątrobie. W tym wypadku podaż białka nie powinna być znacznie obniżana, więc jeśli karma jest nie tylko niskomiedziowa, ale też niskobiałkowa, należy rozważyć suplementację protein — oczywiście po konsultacji z lekarzem weterynarii.

Jakie mięso będzie najlepsze dla psa z chorą wątrobą?

Odpowiedź na pytanie o najlepszy rodzaj mięsa, zawarte w tytule wpisu, można skondensować do trzech określeń: chude, lekkostrawne, ubogie w miedź. Doskonałym źródłem białka jest mięso drobiowe, w szczególności indyk; dobrze sprawdzi się też mięso królika; można urozmaicić dietę o chude białe ryby (np. dorsz).

Podsumowanie w formie odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania

Jak często podawać posiłki psu z chorą wątrobą?

Porcje jedzenia powinny być małe i podawane 4-6 razy dziennie.

Jakie dodatki w karmie dla psa pozytywnie wpływają na wątrobę?

Kwasy omega-3, sylimaryna, lecytyna, wyciąg z karczocha, inulina, tauryna.

Czego nie podawać psu z chorą wątrobą?

Tłustego mięsa (np. wieprzowiny, mięsa kaczki), podrobów.

Jakie mięso jest najlepsze dla psa z chorą wątrobą?

Mięso drobiowe, mięso królika, chude białe ryby.

Jaka powinna być dieta dla psa z chorą wątrobą?

Przede wszystkim indywidualnie dostosowana, bogata w składniki przeciwzapalne i hepatoprotekcyjne, lekkostrawna, z obniżoną zawartością tłuszczu oraz miedzi i — w uzasadnionych przypadkach — obniżoną zawartością białka.