Nowotwory u psów i kotów – co warto wiedzieć
Choroby nowotworowe stają się coraz częstsze wśród naszych pupili. Dzięki postępowi w diagnostyce weterynaryjnej oraz wydłużającemu się życiu psów i kotów, nowotwory wykrywane są częściej niż jeszcze kilkanaście lat temu. Rak nie musi być jednak wyrokiem. Odpowiednio wcześnie wykryty i leczony często pozwala na długie miesiące, a nawet lata życia w dobrej kondycji. Kluczowe znaczenie ma nie tylko samo leczenie onkologiczne, ale też codzienna opieka, żywienie i współpraca opiekuna ze specjalistami.

Skąd się biorą nowotwory u zwierząt?
Nowotwory powstają wskutek niekontrolowanego podziału komórek, które przestają reagować na sygnały regulujące ich wzrost i obumieranie. Te zmiany mogą mieć różne podłoże:
• Predyspozycje genetyczne – niektóre rasy psów i kotów (np. boksery, golden retrievery, labradory, koty syjamskie) są bardziej narażone na występowanie konkretnych typów nowotworów.
• Czynniki hormonalne – nowotwory gruczołu mlekowego występują znacznie częściej u niekastrowanych samic.
• Wiek – ryzyko zachorowania znacząco rośnie po 7. roku życia.
• Czynniki środowiskowe – kontakt ze szkodliwymi substancjami (dym papierosowy, pestycydy, spaliny), promieniowaniem UV (np. u jasnosierściowych kotów przebywających na słońcu).
• Styl życia i dieta – otyłość, przewlekły stan zapalny, niedobory żywieniowe, nadmiar fosforu nieorganicznego.

Jak często występują nowotwory?
Statystyki pokazują, że:
• u psów nowotwory są przyczyną nawet 25–30% zgonów, a u starszych zwierząt ten odsetek może sięgać 50%,
• u kotów po 10. roku życia nowotwory stają się jedną z głównych przyczyn chorób przewlekłych i zgonów.

Najczęstsze typy nowotworów:
• U psów: chłoniaki, mięsaki, nowotwory skóry (m.in. mastocytoma), guzy gruczołu mlekowego, nowotwory jamy ustnej i przewodu pokarmowego.
• U kotów: chłoniaki (jelitowe, węzłowe, nosowe), guzy gruczołu mlekowego, rak płaskonabłonkowy jamy ustnej, mięsaki poiniekcyjne (FISS).

Jakie objawy powinny zaniepokoić?
Nowotwory mają różny przebieg, ale pewne objawy powinny zawsze skłonić do wizyty u lekarza weterynarii:
• guzy, zgrubienia pod skórą,
• apatia, zmniejszenie aktywności,
• przewlekłe problemy z układem pokarmowym,
• krwawienia z jamy ustnej, nosa, odbytu,
• zmiana apetytu, szybka utrata masy ciała,
• problemy z oddychaniem, kaszel,
• trudne gojenie ran.

Diagnostyka i leczenie
Leczenie onkologiczne wymaga dokładnej diagnozy. Zwykle obejmuje:
• badania obrazowe (USG, RTG, tomografia, rezonans),
• biopsje cienkoigłowe, gruboigłowe i wycinkowe, terapie molekularne, badania histopatologiczne i cytologiczne.

Metody leczenia:
• chirurgia (usunięcie guza),
• chemioterapia (szczególnie skuteczna przy chłoniakach),
• radioterapia (dostępna w niektórych ośrodkach),
• terapia paliatywna (gdy nie można wyleczyć nowotworu, skupia się na komforcie życia).

Regularne badania kontrolne, ocena masy ciała, BCS i MMS są nieodzownym elementem opieki.

Zalecenia żywieniowe dla psów i kotów chorych onkologicznie
Żywienie psów i kotów z chorobami nowotworowymi odgrywa kluczową rolę w leczeniu wspomagającym i poprawie jakości życia pacjenta. Nowotwory, szczególnie w zaawansowanym stadium, mogą prowadzić do zaburzeń metabolicznych i wyniszczenia organizmu (kacheksji), dlatego dieta musi być dostosowana do specyficznych potrzeb chorego zwierzęcia.
W spotkaniu z Angeliką Gałkiewicz przedstawimy kompleksowe zalecenia żywieniowe, opracowane na podstawie aktualnej wiedzy i przypadków klinicznych.

Rola opiekuna i wsparcie emocjonalne
Opieka nad psem czy kotem z nowotworem to duże obciążenie psychiczne. Niepewność, codzienne obserwacje, decyzje o leczeniu – to wszystko może przytłaczać. Pamiętaj:
• nie jesteś z tym sam(a),
• współpraca z lekarzem i dietetykiem to klucz do sukcesu,
• każda poprawa apetytu, nastroju i komfortu ma ogromne znaczenie.

Podsumowanie
Nowotwory u psów i kotów to coraz częstszy problem, ale dzięki rozwojowi weterynarii i opiece domowej wiele zwierząt może żyć długo i komfortowo. Żywienie, obok leczenia, jest jednym z najważniejszych elementów terapii.

Autor: Monika Snakowska
Zoodietetyczka i ekspertka Dogs Plate. Pomaga opiekunom i lekarzom świadomie wspierać zdrowie psów i kotów dzięki właściwie dobranemu żywieniu klinicznemu i profilaktycznemu.
W swoich artykułach łączy naukową wiedzę o żywieniu z praktycznym doświadczeniem w pracy ze zwierzętami – pokazując, że dobrze dobrana dieta to klucz do zdrowia i długiego życia pupila.