Podstawą zdrowia i dobrego samopoczucia psa jest odpowiednio zbilansowana dieta, to znaczy taka, która dostarcza odpowiedniej ilości energii i zawiera wszystkie niezbędne składniki odżywcze — w tym witaminy.

Kupowanie i podawanie pełnoporcjowych karm jest dobrym sposobem na uniknięcie niedoborów, ponieważ są one stworzone przez specjalistów z myślą o psach i zawierają wszystko, co jest potrzebne do prawidłowego funkcjonowania ich organizmów. Dieta domowa, kiedy jest dostosowana do indywidualnych potrzeb zwierzaka, również doskonale go odżywia i zapewnia mu zdrowie.

Zdarza się jednak, że mimo dobrej jakości pożywienia, psiak może mieć deficyty witamin, np. ze względu na problemy zdrowotne lub zwiększone zapotrzebowanie w określonych okresach życia. Dlatego każdy opiekun, niezależnie od sposobu żywienia swojego czworonożnego przyjaciela, na jaki się zdecydował, powinien wiedzieć, na co zwrócić uwagę, aby szybko zauważyć objawy niedoboru witamin u psa i je uzupełnić.

Witaminy w diecie psa — dlaczego są tak ważne?

Witaminy, choć są potrzebne w stosunkowo niewielkich ilościach, odgrywają bardzo istotną rolę w psich organizmach. Są niezbędne do prawidłowego przebiegu przemian metabolicznych, funkcjonowania układu nerwowego oraz mięśni, wspomagają układ odpornościowy, dbają o zdrowie największego organu — skóry, zwiększają odporność na stres oksydacyjny.

Biorąc pod uwagę to, jak dużo procesów w ciele zwierzaka jest zależnych od witamin, można wywnioskować, że ich niedobór może pokazywać się na wiele sposobów i prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Po czym zauważyć, że psu brakuje witamin?

Najlepszym sposobem na wykrycie deficytów składników odżywczych, w tym witamin, jest oczywiście regularna kontrola stanu zdrowia psiaka w gabinecie lekarza weterynarii. Jednak często można zauważyć, że coś jest nie tak, poprzez codzienną obserwację zachowania i wyglądu zwierzaka. Rozpoznawanie odstępstw od normy jest najpotężniejszym narzędziem diagnostycznym w rękach (a właściwie w oczach) każdego opiekuna.

Najczęstsze objawy, które mogą sugerować hipowitaminozy, to:

• Pogorszenie się stanu skóry i jej wytworów (okrywy włosowej i paznokci) — sierść stała się bardziej matowa i kędzierzawa, wypada jej więcej niż zwykle? Pojawiła się suchość skóry, łupież i świąd? Paznokcie psa są łamliwe, rozwarstwiają się? To najczęściej zauważane objawy niedoboru witamin u psa.

• Osłabienie, apatia — psiak nie jest tak energiczny jak zawsze, niechętnie się bawi, szybko się męczy, więcej śpi.

• Pogorszenie wzroku — psiak ma problemy z poruszaniem się po domu przy zgaszonym świetle, nie rozpoznaje Cię z dużej odległości.

• Spowolniona regeneracja po chorobach i wysiłku — zmęczenie po treningu trwa dłużej niż zwykle, po chorobach pies dochodzi do siebie dłużej niż dotychczas, urazy i drobne rany goją się wolno.

• Częstsze infekcje — częściej odwiedzacie psiego lekarza ze względu na przeziębienia lub stany zapalne skóry, zły stan uszu i oczu.

• Drgania mięśni — zauważasz częste i drobne skurcze mięśni, a nawet poważniejsze drgawki obejmujące całe ciało.

Te objawy zawsze wymagają konsultacji z lekarzem weterynarii, ponieważ mogą być wywołane nie tylko niedoborami żywieniowymi, ale także znacznie bardziej poważnymi problemami ze zdrowiem — nie można ich ignorować.

Których witamin najczęściej brakuje i z jakiego powodu?

U psiaków najczęstsze są niedobory witamin rozpuszczalnych w tłuszczach:

• A — istotna dla zdrowego wzroku, skóry i silnej odporności;

• D — istotna dla gospodarki wapniowo-fosforanowej, zdrowia kości (szczególnie u szczeniąt);

• E — silny antyoksydant, dba o zdrowie skóry i odporność;

• K — odpowiada za procesy krzepnięcia krwi;

oraz witamin z grupy B:

• B1,

• B2,

• B6,

• B12,

• biotyna (B7),

• kwas foliowy (B9),

• niacyna (B3).

Witaminy z grupy B w większości odpowiadają za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, biorą udział w wielu procesach metabolicznych, syntezie DNA, produkcji i rozwoju czerwonych krwinek.

 

Powodów niedoborów może być wiele, ale najczęstsze z nich to:

• niezbilansowana dieta — źle skomponowana dieta domowa, BARF bez suplementów, warzyw i owoców, karmienie zwierzaka resztkami ze stołu;

• choroby przewodu pokarmowego — zapalenie jelit czy przewlekłe biegunki mogą prowadzić do ograniczenia przyswajania składników odżywczych z pożywienia;

• dysbioza jelitowa — bakterie w przewodzie pokarmowym również mają wpływ na przyswajalność składników pokarmowych oraz wytwarzanie niektórych witamin (np. witamina K jest syntetyzowana przez bakterie jelitowe);

• choroby przewlekłe i stres — organizm w tych sytuacjach może szybciej zużywać zapasy witamin;

• zwiększone zapotrzebowanie — psi seniorzy, suki w ciąży lub w okresie laktacji i szczenięta mają inne zapotrzebowanie na witaminy niż zdrowe, dorosłe psy.

Dieta psa a witaminy, czyli jak uzupełniać niedobory

Najważniejszy jest sposób żywienia — pełnoporcjowe karmy przygotowane przez ekspertów w dziedzinie żywienia zwierząt zawierają witaminy w odpowiednich ilościach. Samodzielne przygotowywanie posiłków dla psa również jest wspaniałym sposobem żywienia, jednak taka dieta powinna być opracowana z pomocą zoodietetyka, aby mieć pewność, że zawiera wszystko, co niezbędne dla zdrowia. Dietetyk zwierzęcy pomoże Ci dobrać źródła witamin dostosowane do potrzeb zwierzaka (np. oleje, algi, drożdże browarnicze, jaja, podroby).

Gotowe suplementy dla psa są wskazane w przypadku wystąpienia niedoborów, ale pamiętaj, żeby nie stosować ich “na oko” — skorzystaj z pomocy lekarza weterynarii i/lub zoodietetyka, ponieważ hiperwitaminoza może być tak samo (a czasami nawet bardziej) niebezpieczna dla zdrowia niż niedobór witamin.

Witaminy dla psa, niedobory — najczęstsze pytania

Jak rozpoznać, że u psa występuje niedobór witamin?

Najczęściej widać to po wyglądzie skóry i sierści — występuje suchość, łupież, świąd, okrywa włosowa jest matowa, wypada. Pies może być osłabiony, bardziej podatny na infekcje, wolniej dochodzi do siebie po chorobach lub zabiegach. Zauważalnym objawem są również drżenia mięśni.

Czy pies może jeść suplementy dla ludzi?

Zdecydowanie nie! Organizm człowieka różni się od organizmu psa, mamy różne zapotrzebowanie na witaminy — suplementy witaminowe dla ludzi mogą zaszkodzić psu.

Jak uzupełnić witaminy u psa?

Najważniejsza jest zbilansowana i urozmaicona dieta (pełnoporcjowa karma, dieta domowa przygotowana z pomocą zoodietetyka). Można podawać gotowe suplementy dla psów po konsultacji z lekarzem weterynarii i/lub specjalistą żywienia zwierząt.

Autor: Monika Snakowska
Zoodietetyczka i ekspertka Dogs Plate. Pomaga opiekunom i lekarzom świadomie wspierać zdrowie psów i kotów dzięki właściwie dobranemu żywieniu klinicznemu i profilaktycznemu.
W swoich artykułach łączy naukową wiedzę o żywieniu z praktycznym doświadczeniem w pracy ze zwierzętami – pokazując, że dobrze dobrana dieta to klucz do zdrowia i długiego życia pupila.