Choroby serca u psów niestety są stosunkowo częstym problemem, szczególnie u psich seniorów oraz przedstawicieli ras predysponowanych genetycznie. Przeoczone lub nieleczone problemy kardiologiczne mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak niewydolność serca u psa krążeniowa i skrócenie życia ukochanego zwierzaka. Wczesne rozpoznanie problemu jest kluczowe dla jakości i długości życia psa — umożliwia podjęcie odpowiednich kroków, takich jak ukierunkowana na chorobę farmakoterapia lub leczenie zabiegowe oraz wsparcie dietetyczne. Opieka weterynaryjna oraz dostosowanie diety i stylu życia psa pozwala zapewnić mu komfort pomimo choroby — porozmawiajmy więc o tym, jak rozpoznać, że serce pupila wymaga odpowiedniej pomocy i jakie działania należy podjąć, mając psa z problemem kardiologicznym.

Najczęstsze choroby serca u psów

Endokardioza

Endokardioza to choroba, w której przebiegu dochodzi do zwyrodnienia (zmian strukturalnych) zastawki dwudzielnej (mitralnej), czyli tej, która oddziela lewy przedsionek od lewej komory serca. Zastawka mitralna zapobiega cofaniu się krwi z komory do przedsionka podczas skurczu mięśnia. W endokardiozie zastawka nie spełnia swojej funkcji, nie domyka się np. ze względu na utratę elastyczności, pogrubienie lub zwiotczenie. Zaburzenie funkcji zastawki dwudzielnej może z czasem doprowadzić do niewydolności mięśnia sercowego. Ta choroba najczęściej rozwija się u psów ras małych, np. maltańczyków, shih tzu czy cavalier king charles spanieli.

Kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM)

W przeciwieństwie do endokardiozy, kardiomiopatia rozstrzeniowa dotyka częściej psów ras dużych i olbrzymich, np. dobermanów, bokserów, wilczarzy irlandzkich czy dogów niemieckich. Choroba najczęściej obejmuje lewą komorę serca, dochodzi do zaburzenia jej kurczliwości i ścieńczenia ścian, przez co krew nie jest efektywnie pompowana do aorty, a stamtąd na cały organizm zwierzaka.

Wrodzone wady serca

Wśród wrodzonych wad serca u psów najczęstszymi są przetrwały przewód tętniczy, ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej i ubytek w przegrodzie międzykomorowej. Wady te bywają łagodne i czasami nie wywołują wyraźnych objawów, ale powodują zaburzony przepływ krwi w sercu, mogą prowadzić do zastoinowej niewydolności.

Choroby serca u psów — objawy

Choroby serca u czworonogów niestety często są podstępne i początkowo nie wywołują wyraźnych objawów, dlatego w pierwszych etapach łatwo je przeoczyć. Kiedy choroby postępują, zauważalne są jednak charakterystyczne, coraz bardziej wyraźne objawy, takie jak:

• kaszel (tzw. kaszel sercowy) — pojawia się najczęściej w trakcie lub po wysiłku oraz w nocy;

• szybka męczliwość — pies szybko traci energię podczas spacerów, męczą go proste czynności takie jak wskakiwanie na kanapę, wchodzenie po schodach;

• duszności, przyspieszony oddech, sapanie, nawet bez wyraźnej przyczyny;

• osłabienie, apatia, zwiększona senność, niechęć do aktywności;

• blade lub zasinione błony śluzowe;

• w zaawansowanych przypadkach omdlenia.

Wymienione wyżej objawy powinny być sygnałem alarmowym do niezwłocznej wizyty u lekarza weterynarii.

Choroby kardiologiczne u psów — diagnostyka i leczenie

U psa z podejrzeniem choroby serca lekarz weterynarii wykonuje i zleca szereg badań, poprzedzonych dokładnym wywiadem z opiekunem zwierzęcia. Podstawową czynnością jest osłuchanie psa za pomocą stetoskopu, aby wykryć ewentualne szmery i zaburzenia rytmu serca. Kolejne badania, które zazwyczaj są przeprowadzane w przypadku podejrzenia problemu kardiologicznego to:

• RTG klatki piersiowej — umożliwia ocenę sylwetki serca;

• echokardiografia (tzw. echo serca) — pozwala ocenić budowę poszczególnych części narządu i ocenić stopień zaawansowania problemu;

• EKG — wykrywa zaburzenia rytmu serca;

• badania krwi — pomagają w ogólnej ocenie stanu zdrowia oraz ocenie stanu mięśnia sercowego (oznacza się np. troponinę I, czyli marker świadczący o rozpadzie komórek mięśnia sercowego).

Podczas wywiadu pamiętaj, że każda informacja o zmianie w zachowaniu psa jest na wagę złota, dlatego zawsze lepiej powiedzieć lekarzowi za dużo, niż pominąć szczegóły.

Po zdiagnozowaniu problemu lekarz weterynarii zaleca odpowiednie metody leczenia, zazwyczaj farmakologicznego. W chorobach serca, w zależności od diagnozy, stosuje się m.in. leki poprawiające kurczliwość mięśnia, diuretyki, substancje wazodylatacyjne (rozszerzające naczynia krwionośne). W niektórych przypadkach (głównie przy wadach wrodzonych) konieczna może być operacja przeprowadzona przez specjalistę kardiologa.

Dieta dla psa z chorym sercem, czyli bardzo ważne wsparcie dla leczenia

Dieta przystosowana do potrzeb czworonogów z chorobami serca jest ukierunkowana na odciążenie i wsparcie mięśnia sercowego, wsparcie krążenia i zapobieganie gromadzeniu się płynów (powstawaniu obrzęków). Najważniejszymi zasadami dietetycznymi, których należy przestrzegać, mając pod opieką psiaka z chorym sercem, są:

• Kontrola zawartości sodu w pożywieniu — sód w nadmiarze doprowadza do zatrzymywania wody w organizmie i podnosi ciśnienie krwi. Bezwzględnie nie można podawać psu słonych przekąsek i resztek ze stołu.

• Podawanie psu karmy z wysokojakościowym i łatwo przyswajalnym źródłem białka pochodzenia zwierzęcego — białko jest niezbędne do regeneracji mięśni, w tym mięśnia sercowego.

• Karma dla psa z problemami kardiologicznymi powinna zawierać kwasy tłuszczowe omega-3, taurynę i l-karnitynę, które wspierają funkcjonowanie serca i działają przeciwzapalnie.

Dodatkowo dieta powinna być smakowita i zachęcać zwierzaka do jedzenia, ponieważ psy z chorobami serca niestety często tracą apetyt, co może doprowadzić do nadmiernej utraty masy ciała.

Choroby kardiologiczne u psa — FAQ

Jak zachowuje się pies chory na serce?

Psy z chorym sercem szybko się męczą, wykazują zwiększoną senność, niechętnie podejmują aktywność, często pojawiają się u nich duszności oraz charakterystyczny kaszel sercowy.

Jak pomóc psu choremu na serce?

Po pierwsze należy reglarnie kontrolować stan zdrowia psa w gabinecie lekarza weterynarii i stosować się do zaleceń lekarza. Jeśli pies ma przepisane leki, trzeba podawać je regularnie. Bardzo pomocna jest odpowiednia dieta bogata w wysokiej jakości, łatwo przyswajalne białko zwierzęce, wzbogacona o omega-3, taurynę i l-karnitynę.

W jakim wieku psy zapadają na choroby serca?

Ryzyko wystąpienia choroby serca u psa wzrasta wraz z wiekiem, te choroby najczęściej rozpoznaje się u psów w średnim wieku i starszych (od ok. 6 roku życia wzwyż). Zdarza się, że chorują również szczenięta (wady wrodzone), dlatego nie można lekceważyć niepokojących objawów niezależnie od wieku psa.