Alergia skórna u psa to niestety popularny problem, który obniża komfort życia czworonoga i spędza sen z powiek jego opiekunowi. Diagnozowanie i leczenie alergii skórnych u psów często stanowi dla lekarzy weterynarii nie lada wyzwanie, a to wszystko dlatego, że alergie z objawami skórnymi mogą być wywołane przez wiele różnych czynników. W tym wpisie skupimy się na objawach, które mogą świadczyć o alergii (niezależnie od jej podłoża) i powiemy, jak powinna wyglądać pielęgnacja psiaka, który się z nią zmaga.

Objawy alergii u psów

Zanim przejdziemy do opisywania najczęstszych objawów alergii, musimy skrótowo wyjaśnić, czym właściwie jest alergia. Reakcja alergiczna to intensywna odpowiedź układu immunologicznego na substancję, która nie powinna wywoływać żadnych silnych negatywnych objawów.

Odpowiadając na pierwsze pytanie zawarte w tytule wpisu, czyli „jak rozpoznać alergie skórne u psów?”, musimy zacząć od opisania objawów, które powinny zachęcić do wizyty w lecznicy weterynaryjnej i dalszej diagnostyki w kierunku alergii. Pierwszymi skojarzeniami z alergią są zazwyczaj nieżyt nosa i uporczywe kichanie, ale te objawy dotyczą ludzi i zazwyczaj nie mają przełożenia na psie alergie. Nasi czworonożni przyjaciele zmagają się najczęściej tylko z objawami skórnymi. Do najczęstszych objawów alergii skórnej można zaliczyć:

• świąd i podrażnienia skóry

• intensywne gubienie sierści

• suchą, łuszczącą się skórę

• nawracające stany zapalne uszu

Opisane wyżej objawy alergii są związane z charakterystycznym zachowaniem psa, które powinno zapalić w głowie opiekuna czerwoną lampkę i skłonić go do umówienia dla swojego pupila wizyty u weterynarza. Psy, które odczuwają świąd, mają suchą i podrażnioną skórę oraz zmagają się z zapaleniem zewnętrznego przewodu słuchowego często:

• mocno się drapią

• wylizują skórę (najczęściej na łapach)

• potrząsają głową (świąd uszu)

• ocierają się o różne przedmioty (np. meble)

• są drażliwe

Wymienione wyżej zachowania powinny skłonić do wizyty u weterynarza i mogą okazać się bardzo ważnymi wskazówkami w procesie stawiania diagnozy.

Rodzaje alergii z objawami skórnymi

Alergia pokarmowa

W przypadku alergii pokarmowej układ odpornościowy wytwarza przeciwciała po kontakcie ze składnikami pożywienia (alergię najczęściej wywołują białka — zarówno zwierzęce, jak i roślinne). Mogłoby się wydawać, że alergia na jedzenie nie pogorszy stanu skóry i będzie manifestować się głównie takimi objawami jak biegunki, wzdęcia czy gazy, ale nic bardziej mylnego. Objawy ze strony układu pokarmowego również mogą się pojawić, ale występują stosunkowo rzadko.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o alergiach pokarmowych, zapraszamy do wpisu „Najczęstsze alergie pokarmowe u psów”.

Alergiczne pchle zapalenie skóry (APZS)

Jak sama nazwa wskazuje, APZS jest reakcją alergiczną powodowaną przez ugryzienia pcheł (a konkretnie przez ich ślinę, która dostaje się do organizmu psa, kiedy pasożyt gryzie swojego żywiciela). W miejscu ugryzienia można zauważyć zapalne zmiany skórne. W przypadku APZS świąd skóry oraz widoczne podrażnienie występuje najczęściej w okolicy nasady ogona.

Alergia środowiskowa, atopowe zapalenie skóry (AZS)

Atopowe zapalenie skóry rozwija się u psów, które mają genetyczne predyspozycje do rozwijania alergii IgE-zależnych. Takie psy przejawiają alergie środowiskowe, czyli intensywną odpowiedź immunologiczną na alergeny wziewne, do których należą np. pyłki drzew i traw czy roztocze kurzu domowego. Charakterystyczne jest to, że zaostrzenie AZS najczęściej pojawia się sezonowo, w okresie pylenia konkretnej rośliny — tak jak sezonowe alergie u ludzi (nie jest to jednak reguła! W przypadku uczulenia np. na roztocze AZS może dawać objawy przez cały rok).

Alergia kontaktowa

Jak sama nazwa wskazuje, ten typ alergii występuje po kontakcie skóry psa z alergenem — w miejscu styku z drażniącą substancją pojawia się alergiczny wyprysk kontaktowy, miejscowe zapalenie i świąd. Alergię kontaktową najczęściej można zaobserwować w tych miejscach na ciele, które są skąpo owłosione — na łapkach, brzuchu, w pachwinach. Alergeny kontaktowe to np. składniki kosmetyków, pestycydy, niektóre rośliny.

Pielęgnacja psa alergika

Pielęgnacja to nie tylko stosowanie preparatów łagodzących świąd skóry (np. sterydów) zaleconych przez lekarza weterynarii. To także:

• pielęgnacja „od wewnątrz” (zbilansowana dieta, zastosowanie diety eliminacyjnej, suplementacja niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 o działaniu przeciwzapalnym);

• profilaktyka przeciw pasożytom zewnętrznym (u wszystkich psów trzeba ją stosować, ale szczególnie u psów z rozpoznanym APZS oraz innymi alergiami — ugryzienia ektopasożytów mogą nasilać objawy, doprowadzać do jeszcze bardziej intensywnego świądu, co z kolei prowadzi do drapania i powstawania ran na skórze. Rany mogą ulec zakażeniu, a to dodatkowo pogarsza stan zdrowia i obniża komfort życia psa);

• jeśli objawy są wywoływane przez alergeny środowiskowe, należy ograniczyć kontakt psa z drażniącymi czynnikami — np. w okresie pylenia roślin, na które pies jest uczulony, unikać długich spacerów; w przypadku roztoczy — często sprzątać dom, prać posłanie pupila i inne domowe tekstylia;

• kluczowe (szczególnie przy alergiach środowiskowych i kontaktowych) są częste, regularne kąpiele, które pomagają usunąć czynniki drażniące z sierści i skóry psa.

Jeśli nie wiesz, jakie produkty powinieneś stosować w pielęgnacji skóry swojego pupila z alergią lub te, które już wypróbowałeś, są nieskuteczne — poproś lekarza weterynarii o rekomendacje. Weterynarz pomoże dobrać nie tylko skuteczne metody leczenia, ale też hipoalergiczne kosmetyki dla psa, które będą dostosowane do potrzeb jego czworonożnego pacjenta.