Jak prawidłowo żywić kota? Kocia dieta bez mitów.

Czy kot powinien jeść wyłącznie mięso? Czy sucha karma rzeczywiście czyści zęby? Jak często podawać posiłki i po czym poznać dobrą mokrą karmę? Wokół żywienia kotów narosło wiele mitów, a część zasad przenoszonych z żywienia psów zupełnie nie pasuje do potrzeb tego gatunku. Wyjaśniamy, jak powinna wyglądać codzienna dieta zdrowego kota i na co zwracać uwagę przy wyborze sposobu żywienia.

Kot nie jest małym psem

Kot jest bezwzględnym mięsożercą. Oznacza to, że jego organizm jest przystosowany przede wszystkim do wykorzystywania składników pochodzenia zwierzęcego.

Potrzebuje odpowiedniej ilości pełnowartościowego białka, tłuszczu, tauryny, kwasu arachidonowego oraz innych składników, które naturalnie występują w tkankach zwierzęcych. Nie może być żywiony tak samo jak pies ani regularnie otrzymywać karmy przeznaczonej dla psów.

Koci organizm stale wykorzystuje aminokwasy do produkcji energii i glukozy. Proces ten nie wyłącza się tylko dlatego, że w diecie pojawia się więcej węglowodanów. Zbyt mała ilość białka może więc sprzyjać utracie masy mięśniowej, szczególnie u kotów starszych.

Nie oznacza to, że każdy kot musi otrzymywać ogromne ilości mięsa bez żadnej kontroli. Dieta powinna być pełnoporcjowa, odpowiednio zbilansowana i dopasowana również pod względem kalorycznym.

Najważniejszym składnikiem kociej diety jest woda

Przodkowie kotów pozyskiwali większość potrzebnej wody z upolowanych zwierząt. Współczesne koty zachowały stosunkowo słabo rozwinięte odczuwanie pragnienia. Nie zawsze rekompensują więc picem wodę, której brakuje w pożywieniu.

Mokra karma zawiera zazwyczaj około 75–80% wody. Sucha karma najczęściej mniej niż 10%. Kot żywiony mokrym pokarmem może rzadko podchodzić do miski z wodą i nie musi to oznaczać problemu. Przy suchej diecie może natomiast pić wyraźnie więcej, a mimo tego dostarczać organizmowi mniej płynów niż kot jedzący karmę mokrą.

Odpowiednie nawodnienie wspiera pracę nerek, dróg moczowych i przewodu pokarmowego. Pomaga rozcieńczać mocz, ogranicza ryzyko powstawania niektórych kryształów i może zmniejszać skłonność do zaparć.

Woda powinna być zawsze dostępna, ale najlepiej, aby kot regularnie otrzymywał ją również razem z jedzeniem.

Dlaczego mokra karma powinna być podstawą?

Mokra karma jest zdecydowanie bliższa fizjologicznym potrzebom kota niż karma sucha. Dostarcza więcej wody, pozwala ograniczyć udział skrobi i zazwyczaj ułatwia przygotowanie diety opartej na składnikach zwierzęcych.

Sucha karma musi zawierać składniki skrobiowe, ponieważ są potrzebne do uformowania i utrzymania struktury chrupka. Jest również skoncentrowana energetycznie. Niewielka objętość może dostarczać bardzo dużo kalorii, przez co łatwo nieświadomie przekarmić kota.

Nie jest też prawdą, że zwykła sucha karma skutecznie czyści zęby. Kot zazwyczaj rozgryza chrupek tylko raz albo połyka go w całości. Karma rozpada się szybko i nie oczyszcza powierzchni zębów w sposób porównywalny ze szczotkowaniem.

Jeżeli kot od lat je suchą karmę, nie należy jednak przeprowadzać gwałtownej rewolucji i dopuszczać do głodówki. Zmiana może wymagać wielu tygodni cierpliwej pracy.

Jak wybrać dobrą mokrą karmę?

Przede wszystkim należy sprawdzić, czy karma jest oznaczona jako pełnoporcjowa. Taka informacja oznacza, że może stanowić podstawę codziennego żywienia zdrowego kota na danym etapie życia.

Karma uzupełniająca, filetowa lub zawierająca samo mięso nie jest kompletna. Może być smacznym dodatkiem, ale długotrwale podawana jako jedyny pokarm prowadzi do niedoborów.

Dobra mokra karma dla zdrowego kota powinna zawierać jasno opisane składniki pochodzenia zwierzęcego, odpowiednią ilość białka i tłuszczu oraz dodatek tauryny. Warto również zwracać uwagę na fosfor, szczególnie u kotów dojrzałych i starszych. Jego bardzo wysoka zawartość nie jest korzystna dla nerek.

Nie trzeba automatycznie unikać wszystkich podrobów. Są naturalnym i wartościowym elementem kociej diety. Problemem może być dopiero ich nadmiar, zwłaszcza gdy karma zawiera niewiele mięsa mięśniowego, a duży udział gorzej strawnych narządów.

Czy kot potrzebuje węglowodanów?

Kot jest w stanie strawić pewną ilość odpowiednio przygotowanej skrobi. Nie oznacza to jednak, że węglowodany powinny stanowić główne źródło energii w jego diecie.

Podstawą powinny być białko i tłuszcz pochodzenia zwierzęcego. Zbyt duży udział węglowodanów często idzie w parze z niższą zawartością białka oraz wysoką kalorycznością diety.

Nadmiar energii, niezależnie od tego, czy pochodzi z węglowodanów, czy z tłuszczu, prowadzi do odkładania tkanki tłuszczowej. Otyłość zwiększa natomiast ryzyko cukrzycy, problemów ze stawami, trudności z pielęgnacją, mniejszej aktywności i chorób dolnych dróg moczowych.

Jak często karmić kota?

Kot jest przystosowany do jedzenia wielu niewielkich posiłków. W warunkach domowych dobrym rozwiązaniem są zazwyczaj cztery lub pięć porcji dziennie.

Nie każdy opiekun może podawać karmę co kilka godzin. Można wtedy wykorzystać miskę automatyczną, podać posiłek po przebudzeniu i przed wyjściem, a pozostałą część dziennej porcji rozdzielić na czas po powrocie do domu.

Dwa duże posiłki dziennie nie są dla większości kotów optymalnym rozwiązaniem. Koci żołądek jest niewielki, a zbyt duża jednorazowa porcja może kończyć się szybkim zjedzeniem, dyskomfortem lub zwymiotowaniem pokarmu.

Stały dostęp do pełnej miski również nie jest najlepszym wyborem, szczególnie przy karmie suchej. Utrudnia kontrolowanie dziennej dawki i sprzyja podjadaniu z nudów.

Ile powinien jeść kot?

Porcja powinna być ustalana na podstawie kaloryczności karmy, aktualnej masy ciała, sylwetki, wieku, kastracji i rzeczywistej aktywności kota.

Tabela na opakowaniu jest jedynie punktem wyjścia. Dwa koty o tej samej masie mogą mieć inne zapotrzebowanie energetyczne. Większość dorosłych kotów domowych jest mało aktywna, nawet jeżeli wieczorem przez kilka minut intensywnie biega po mieszkaniu.

Kota warto regularnie ważyć i oceniać jego sylwetkę. Żebra powinny być wyczuwalne pod cienką warstwą tkanki, ale nie powinny mocno wystawać. Patrząc z góry, powinniśmy widzieć delikatne wcięcie w talii.

Wiszący fałd skórny na brzuchu nie zawsze oznacza otyłość. Ważniejsza jest ilość tłuszczu na żebrach, grzbiecie i w okolicy brzucha oraz ogólna masa mięśniowa.

Czy kot po kastracji potrzebuje specjalnej karmy?

Kastracja może zmniejszyć zapotrzebowanie energetyczne i przez pewien czas nasilić apetyt. Nie oznacza jednak, że każdy kot musi otrzymywać karmę z napisem „sterilised”.

Najważniejsze jest kontrolowanie kaloryczności porcji i masy ciała. Dobra, pełnoporcjowa karma mokra może być odpowiednia również dla kota po kastracji, jeżeli jej ilość zostanie dopasowana do jego potrzeb.

Samo oznaczenie „dla kotów sterylizowanych” nie gwarantuje, że produkt ma dobry skład albo będzie właściwy dla konkretnego zwierzęcia.

Czy dieta domowa lub BARF jest dobrym rozwiązaniem?

Prawidłowo ułożona dieta domowa może bardzo dobrze odpowiadać potrzebom kota. Może być surowa albo gotowana, ale musi zostać zbilansowana.

BARF nie oznacza podawania samego surowego mięsa. Pierś z kurczaka, mięso mielone, ryby lub podroby bez właściwych dodatków nie tworzą kompletnej diety.

W diecie domowej trzeba kontrolować między innymi ilość tauryny, wapnia, fosforu, jodu, witamin z grupy B, witaminy E i kwasów omega-3. Samo mięso zawiera za mało wapnia w stosunku do fosforu. Gotowanie dodatkowo zmniejsza zawartość niektórych składników, w tym tauryny.

Dieta przygotowywana „na oko” może przez długi czas nie dawać widocznych objawów, a mimo to prowadzić do niedoborów. Przepis powinien zostać ułożony dla konkretnego kota przez osobę zajmującą się żywieniem tego gatunku.

Jak przestawić kota z suchej karmy na mokrą?

Jak przestawić kota z suchej karmy na mokrą?

Przede wszystkim trzeba uzbroić się w cierpliwość. Niektóre koty akceptują nową karmę po kilku dniach, inne potrzebują kilku tygodni lub nawet miesięcy.

Na początku warto wprowadzić regularne godziny posiłków i zrezygnować ze stałego dostępu do suchej karmy. Nową karmę można podawać osobno w bardzo małej ilości, aby kot oswoił się z jej zapachem i konsystencją.

Pomocne może być lekkie ogrzanie karmy, rozgniecenie jej, zmiana rodzaju miski albo posypanie powierzchni niewielką ilością znanego kotu smaczka. Czasami trzeba przetestować różne konsystencje: pasztet, mus, mielonkę lub kawałki mięsa.

Nie należy przetrzymywać kota bez jedzenia, aby „w końcu się poddał”. Dłuższa głodówka jest dla kotów niebezpieczna, szczególnie przy nadwadze. Zmiana powinna być konsekwentna, ale bezpieczna.

FAQ – najczęściej zadawane pytania