Jak kleszcze zagrażają psom? Profilaktyka i najlepsze formy ochrony

Kleszcze — pajęczaki, o których mówi się dużo nie bez powodu. To jedne z groźniejszych pasożytów, na które może natrafić pies — przenoszą poważne choroby, które stanowią realne zagrożenie dla zdrowia i życia pupila. Występują już praktycznie wszędzie, nie tylko w lasach i na łąkach — można je spotkać nawet na małym osiedlowym trawniku w środku miasta. Dodatkowym problemem jest to, że ich aktywność trwa obecnie niemal cały rok, ponieważ temperatury zimą są na tyle wysokie, że pasożyty są w stanie normalnie funkcjonować.

W tym wpisie opowiemy o tym, jakie są najgroźniejsze choroby odkleszczowe i jak chronić psa przed kleszczami.

Najczęstsze choroby odkleszczowe u psów

Borelioza — o tej chorobie bakteryjnej słyszała praktycznie każda osoba, nawet jeśli nie ma zwierzaka, ponieważ zarażenie krętkami z rodzaju Borrelia dotyka także ludzi. Choroba wywołuje wiele objawów niespecyficznych, takich jak wysoka gorączka, osłabienie, apatia, powiększone węzły chłonne czy brak apetytu. Pojawiają się także objawy charakterystyczne dla boreliozy, do których zaliczamy:

• kulawiznę wędrującą (pies kuleje raz na jedną łapę, później na inną),
• obrzęki stawów,
• rumień (u psów ciężko go zauważyć przez sierść),
• drgawki i problemy z nerkami (w zaawansowanych przypadkach).

Babeszjoza — choroba wywoływana przez pierwotniaki Babesia canis jest prawdopodobnie najgroźniejszą chorobą odkleszczową, ponieważ doprowadza do rozpadu czerwonych krwinek. Babeszjoza, podobnie jak borelioza, wywołuje objawy niespecyficzne: wysoką gorączkę, apatię, osłabienie i brak apetytu oraz objawy charakterystyczne dla tej choroby, jakimi są:

• ciemnoczerwony mocz,
• blade błony śluzowe, później żółtaczka,
• biegunki i wymioty,
• objawy neurologiczne,
• bolesność podczas badania palpacyjnego brzucha.

Anaplazmoza — choroba wywoływana przez bakterie z rodzaju Anaplasma. W jej przebiegu niszczone są białe krwinki, zagrożona jest śledziona oraz szpik kostny (postać granulocytarna). Anaplazmoza może mieć również postać trombocytarną, w której niszczone są płytki krwi (ten rodzaj jest rzadko spotykany na terenie naszego kraju). Tutaj ponownie pojawia się wysoka gorączka, apatia i brak apetytu, wymioty i biegunka, a do bardziej charakterystycznych objawów należą:

• powiększone węzły chłonne,
• ból i sztywność stawów, czasami kulawizna,
• wybroczyny i krwawienia,
• objawy neurologiczne.

Erlichioza — choroba wywoływana przez bakterie Ehrlichia canis, atakuje limfocyty i monocyty, przenosi się do węzłów chłonnych, śledziony i wątroby. Objawy niespecyficzne to apatia, osłabienie, gorączka; objawy charakterystyczne to:

• powiększenie węzłów chłonnych,
• zapalenie naczyń krwionośnych,
• wybroczyny i krwawienia.

Kleszcz u psa — co zrobić?

Jeśli znajdziesz kleszcza u swojego psa:

• Usuń go jak najszybciej, najlepiej za pomocą specjalnych „kleszczołapek” lub lassa do kleszczy (można skorzystać też z pęsety lub zrobić to ręką, ale wtedy jest większe ryzyko ściśnięcia pasożyta lub niekompletnego usunięcia i pogorszenia sytuacji). Nie trzeba kleszcza „wykręcać”, najbezpieczniej jest wyciągnąć go zdecydowanym ruchem do góry.
  
• Nigdy nie smaruj kleszcza tłuszczem ani alkoholem! To zwiększa ryzyko zarażenia.
  
• Obserwuj swojego pupila i w przypadku wystąpienia niepokojących objawów skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Kleszcze u psa — profilaktyka

Jak chronić psa przed kleszczami?

Istnieje wiele metod profilaktyki przeciwkleszczowej, które różnią się między sobą skutecznością, trwałością i rodzajem aplikacji. Do najpopularniejszych i najlepszych należą:

• Tabletki przeciw kleszczom — preparaty farmakologiczne, które cechuje długie działanie i bardzo wysoka skuteczność. Działają od wewnątrz, więc nie ma mowy o spłukaniu czy zwietrzeniu preparatu. Nie zapobiegają ukąszeniom, ale szybko zabijają pasożyty, eliminując ryzyko infekcji.
  
  
• Obroże przeciw kleszczom — stopniowo uwalniają substancje toksyczne dla pasożytów na skórę psa. Działają przez kilka miesięcy, więc są wygodnym rozwiązaniem. Minusem jest to, że mogą tracić skuteczność, jeśli pies często wskakuje do wody lub jest kąpany w obroży.

Mogą też powodować reakcje alergiczne u domowników, dlatego jeśli masz małe dziecko, lub śpisz ze swoim pupilem, sprawdź czy taka obroża nie jest toksyczna.

• Krople przeciw kleszczom — te preparaty aplikuje się prosto na skórę psa, działają od razu. Trzeba powtarzać tę czynność systematycznie, zgodnie z zaleceniami producenta (z reguły dość często, nawet co 2 tygodnie), w przeciwnym razie tracą skuteczność. Preparat znajduje się na skórze psa, więc zwierzaki z tendencją do alergii mogą źle zareagować. Co więcej, jeśli w domu są małe dzieci, które przytulają się do psa, lepiej wybrać inną opcję profilaktyki.

Na rynku dostępne są również repelenty w formie sprayów spacerowych — wśród nich znajdziemy opcje naturalne, np. olejki eteryczne czy ekstrakty z czystka. Czy to skuteczne zabezpieczenie psa przed kleszczami? Te preparaty również mają rację bytu, ale jedynie jako dodatkowa ochrona. Nie zastąpią podstawowej, skutecznej profilaktyki.

Autor: Monika Snakowska
Zoodietetyczka i ekspertka Dogs Plate. Pomaga opiekunom i lekarzom świadomie wspierać zdrowie psów i kotów dzięki właściwie dobranemu żywieniu klinicznemu i profilaktycznemu.
W swoich artykułach łączy naukową wiedzę o żywieniu z praktycznym doświadczeniem w pracy ze zwierzętami – pokazując, że dobrze dobrana dieta to klucz do zdrowia i długiego życia pupila.