Zaburzenia hormonalne, które możemy też określić jako zaburzenia endokrynne lub choroby endokrynologiczne, niestety dotykają też naszych czworonożnych przyjaciół. Diagnozuje się je zarówno u psich seniorów, jak i u młodych psów. Hormony regulują ogrom procesów w organizmie, dlatego zaburzenia w ich produkcji lub działaniu powodują szereg problemów zdrowotnych. W dalszej części tekstu postaramy się pokrótce przybliżyć najczęstsze choroby endokrynologiczne, które wynikają z zaburzenia funkcjonowania trzustki, tarczycy oraz kory nadnerczy i podpowiemy, jakie są najczęstsze objawy problemów endokrynnych, które możemy zaobserwować u psów.

Niedoczynność tarczycy u psa

Hormony tarczycy (trójjodotyronina i tyroksyna, inaczej T3 i T4) odgrywają niesamowicie ważną rolę w metabolizmie — kiedy tarczyca nie wydziela ich wystarczająco dużo (niedoczynność tarczycy), metabolizm zwalnia. Zwolniony metabolizm to ospałość, nadmierne łaknienie, przyrost masy ciała, uczucie zimna nawet wtedy, kiedy jest ciepło — takie objawy najczęściej zgłaszają ludzie chorzy na niedoczynność tarczycy i właśnie takie objawy pojawiają się też u naszych pupili. Można zauważyć też pogorszenie się stanu okrywy włosowej, suchość skóry, sztywność i bolesność stawów.

Niedoczynność tarczycy dotyka najczęściej psy w średnim wieku, często są to labradory, golden retrievery i beagle — te rasy są predysponowane do ograniczenia czynności tarczycy. Na szczęście pupile nie muszą zmagać się ze skutkami niewystarczającej ilości hormonów tarczycy we krwi przez całe życie — tak jak u ludzi, u zwierząt również można skutecznie leczyć tę chorobę za pomocą farmakoterapii. Lekarz weterynarii bada poziom hormonów tarczycy we krwi psa i na podstawie wyniku zaleca odpowiednią dawkę leku (syntetycznego hormonu tarczycy), dzięki której zwierzak może wrócić do normalnego funkcjonowania. Niestety nie wystarczy kilka tabletek — pies musi przyjmować leki stale i regularnie odbywać kontrole w gabinecie lekarza weterynarii.

Cukrzyca u psa

Wyróżniamy dwa podstawowe typu cukrzycy — typ I i typ II. U psów w znacznej większości przypadków rozpoznaje się cukrzycę typu I, czyli insulinozależną. Choroba wynika z procesu niszczenia komórek β trzustki, które są odpowiedzialne za produkcję insuliny, co jest najprawdopodobniej wynikiem procesów autoimmunologicznych.

Najbardziej charakterystyczne objawy cukrzycy typu I to: polidypsja (zwiększone pragnienie), poliuria (zwiększone oddawanie moczu), utrata masy ciała, zwiększony apetyt, słodki zapach z jamy ustnej, odwodnienie organizmu, ospałość, niechęć do aktywności fizycznej i zabawy, nawracające infekcje skórne, pogorszenie się stanu okrywy włosowej. Jedynym sposobem leczenia cukrzycy typu I jest insulinoterapia — chorym psom podaje się insulinę (w formie iniekcji) przez całe życie. Leczenie powinno być uzupełnione o aktywność fizyczną i prawidłowe żywienie — o regularnych porach, posiłkami o stałej porcji, bogatymi w wysokiej jakości białko i o niskiej zawartości węglowodanów.

Choroba Cushinga u psa

Choroba Cushinga, czyli hiperadrenokortycyzm, to nadczynność kory nadnerczy. W przebiegu tego zaburzenia endokrynnego kora nadnerczy produkuje zbyt duże ilości kortyzolu, który nazywamy potocznie hormonem stresu. Choroba Cushinga może mieć postać przysadkową lub nadnerczową. W pierwszym przypadku wynika z zaburzenia czynności przysadki mózgowej (wynikającej często z obecności guza), której hormon ACTH (adrenokortykotropowy) stale stymuluje korę nadnerczy do nadmiernej produkcji kortyzolu. W postaci nadnerczowej najczęściej wynika z obecności guza (gruczolaka, nowotworu) kory nadnerczy, który wydziela ten hormon w dużych ilościach.

Jak objawia się zespół Cushinga? Podobnie jak w przypadku cukrzycy, u chorych zwierząt możemy zauważyć polidypsję i poliurię, nadmierny apetyt, letargiczne zachowanie i pogorszenie stanu skóry i sierści. Pojawia się także charakterystyczny obwisły brzuch oraz drżenie i osłabienie mięśni, psiaki mogą także cierpieć z powodu duszności. Choroba najczęściej rozwija się u psów w średnim i zaawansowanym wieku. Leczenie choroby Cushinga polega najczęściej na farmakoterapii, która ma na celu regulowanie poziomu kortyzolu we krwi. Jeśli przyczyną jest guz, czasami stosuje się leczenie chirurgiczne, jednak nie jest to leczenie pierwszego rzutu.

Inne zaburzenia endokrynne u psów

Choroby wymienione wyżej są najczęściej diagnozowanymi zaburzeniami hormonalnymi u psów, jednak nie są to wszystkie choroby, które mogą u nich wystąpić. Do rzadkich zaburzeń hormonalnych występujących u psów można zaliczyć: niedoczynność kory nadnerczy (chorobę Addisona), nadczynność tarczycy (częściej rozwija się u kotów w starszym wieku).

Zaburzenia endokrynologiczne u psa to nie wyrok — leczenie chorób hormonalnych u psów jest możliwe i znacząco poprawia komfort życia zwierzaków. Dodatkową pomocą zawsze może być odpowiednia dieta, więc oprócz wizyty u weterynarza warto zaplanować też wizytę u zoodietetyka (szczególnie, jeśli psiak zmaga się z cukrzycą).