Dzięki odpowiedniej opiece, postępowi medycyny weterynaryjnej i dostępności wysokojakościowego pożywienia koty mogą obecnie osiągać naprawdę sędziwy wiek. Nasze ukochane mruczki mogą przeżyć z nami nawet ponad 20 lat! Rekordowa długość życia kota to obecnie 38 lat, a rekord ten jest wpisany do księgi Guinessa i należy do kotki Creme Puff, która urodziła się w Teksasie, w 1967 r., a odeszła w 2005 r. Futrzak, który utrzymuje rekord najdłuższego kociego życia w Polsce, to kot o imieniu Mruczek, który w swoim domu w Rudzie Śląskiej przeżył 24,5 roku. Z kolei najstarszy obecnie żyjący kot to Flossie, kocica urodzona w 1995 roku.

To, że koty mogą żyć tak długo, wywołuje u ich opiekunów radość, ale także tworzy potrzebę poszerzenia wiedzy w zakresie opieki nad kocim seniorem — wiek niesie ze sobą pewne wyzwania. Koci staruszek wymaga obserwacji czujnym okiem opiekuna, regularnych kontroli weterynaryjnych i dostosowania wielu aspektów codzienności.

Porozmawiajmy o tym, co należy robić, aby odwdzięczyć się kotu za wszystkie wspólnie przeżyte lata i zapewnić mu zdrowie oraz komfort, kiedy nadejdzie jesień życia.

Kiedy możemy uznać kota za seniora?

Koty starzeją się w różnym tempie — zwierzaki rasowe mogą wykazywać oznaki starości nieco wcześniej niż dachowce, duże znaczenie ma również genetyka, choroby przewlekłe w trakcie życia oraz warunki, w jakich żyje kot. Według wytycznych AAHA (Americam Animal Hospital Association) z 2021 roku, kocie życie jest podzielone na 5 etapów:

• od urodzenia do ukończenia 1. roku życia — kocię,

• lata życia 1-6 — młody dorosły,

• lata życia 7-10 — dojrzały dorosły,

• powyżej 10. roku życia — senior,

• końcowe stadium życia może pojawić się w każdym momencie.

Oznaki starości u kotów

To, że kot wkroczył w wiek senioralny, manifestuje się na wiele sposobów.

Objawem łatwym do zauważenia może być pojawienie się lekkiej siwizny, głównie w okolicy pyszczka i na głowie. Pierwsze siwe włosy to niejedyny objaw starości, który można zaobserwować na sierści — niegdyś lśniąca i gładka okrywa włosowa może stopniowo matowieć i zbijać się w kępki.

Koci wzrok i słuch słabną — mruczek może nie reagować na dźwięki oraz bodźce wzrokowe, które kiedyś słyszał i widział. Rozpoznanie opiekuna z dużej odległości może być dla niego problemem, chodzenie po domu w ciemności już nie jest dla niego tak proste jak kiedyś, dźwięk otwierania puszki z jedzeniem nie powoduje już automatycznej teleportacji do kuchni. Nadmierna wokalizacja w nocy również może być oznaką pogorszenia wzroku i słuchu — kot nie może się odnaleźć w nieoświetlonej przestrzeni i nawołuje opiekuna.

Zmiany w zachowaniu. Zauważyłeś ostatnio, że Twój kot przestał przesiadywać na swoim ulubionym parapecie, z którego obserwował zewnętrzny świat? Nie wskakuje już tak często na blaty? Nie korzysta z wyższych pięter kociego drzewka pełnego przytulnych posłanek? Nie ma ochoty na „polowanie” na zabawki, które zawsze kochał? Rzadziej się myje, jego futerko jest posklejane? To mogą być oznaki spadku siły, energii, giętkości oraz pojawienia się bólu stawów. Koty to zwierzęta, które bardzo dobrze ukrywają ból i dyskomfort, więc każda, nawet najdrobniejsza zmiana zachowania, powinna być sygnałem do dalszej obserwacji i kontroli weterynaryjnej.

Zauważalna zmiana masy ciała, czyli chudnięcie lub przybieranie nadmiarowych kilogramów. Koty staruszki mogą stać się grubsze niż były na wcześniejszych etapach życia, ponieważ mają mniejszą ochotę na aktywność fizyczną, a dodatkowo ich metabolizm zwalnia. Może zdarzyć się też odwrotna sytuacja — kot może na starość stać się chudszy, np. ze względu na problemy z przyswajaniem składników odżywczych z pokarmu lub najzwyczajniej w świecie mniejszy apetyt. Dieta dla kota seniora powinna być odpowiednio dostosowana do jego potrzeb i sytuacji. Jeśli kociak chudnie, trzeba zadbać o wysoką strawność i smakowitość pokarmu, aby porcje były przez niego chętnie zjadane, a składniki pokarmowe były łatwo przyswajalne. Jeśli masa ciała kota wzrasta, trzeba dostosować porcję karmy do jego poziomu aktywności i stanu zdrowia.

Kot senior — opieka, czyli jak dbać o starszego kota na co dzień?

Pierwszą rzeczą, o którą należy zadbać, kiedy jest się opiekunem kociego seniora, to regularne kontrole weterynaryjne. Kociak, który skończył już 10 lat, powinien odwiedzać gabinet lekarza weterynarii przynajmniej raz na 6 miesięcy. Wynika to z tego, że — jak już wspomnieliśmy — koty są skryte i ciężko zauważyć u nich problemy ze zdrowiem „na oko”. Koty w podeszłym wieku mają większe ryzyko rozwinięcia nadciśnienia, nadczynności tarczycy, cukrzycy, choroby zwyrodnieniowej stawów, zakażeń układu moczowego, problemów z wypróżnianiem i przede wszystkim PCHN, czyli przewlekłej choroby nerek. Regularne kontrole u weterynarza są więc kluczowe dla wczesnego wychwycenia problemów zdrowotnych. Nawet nieinwazyjne badanie palpacyjne oraz pomiar ciśnienia krwi mogą przedłużyć życie Twojego przyjaciela, więc nie unikaj gabinetów medycyny weterynaryjnej. Jeśli kociak jest bardzo zestresowany wizytami kontrolnymi i nie daje się zbadać, porozmawiaj z jego lekarzem o doraźnym zastosowaniu leków uspokajających lub syntetycznych feromonów.

Dieta dla kota seniora musi być dostosowana do jego indywidualnych potrzeb i stanu zdrowia, dlatego nie ma jednego idealnego pokarmu dla wszystkich seniorów. W większości przypadków sprawdzi się jednak mokra karma z wysokojakościowym i łatwoprzyswajalnym źródłem białka, która pomoże zadbać o prawidłowy poziom nawodnienia (bardzo istotny dla zapobiegania problemom z układem moczowym) i nie podrażni jamy ustnej. Jeśli Twój kot choruje, zapytaj weterynarza lub zoodietetyka, jaki pokarm będzie dla niego najlepszy — np. koty z chorymi nerkami potrzebują karmy niskofosforowej — oraz jaka powinna być wielkość porcji jedzenia.

Koci staruszek potrzebuje ciszy, spokoju i odpoczynku. Zapewnij mu wygodne miejsce do spania (najlepiej kilka, w różnych miejscach), do którego będzie mógł się dostać bez problemu. Unikaj posłanek na wysokości, postaw na kryjówki stojące na podłodze lub nisko nad ziemią.

Zabawy dostosowane do wieku. Młode koty kochają bieganie za wędką, ale seniorzy wolą spokojniejsze aktywności. Możesz np. dać kotu kopacz, którym może bawić się na leżąco, możesz też postawić na zabawy umysłowe — szukanie smaczków, zabawki logiczne.

Dostosuj domową przestrzeń. Kocie łapki rozjeżdżają się na boki na śliskiej podłodze? Warto pomyśleć o dywanach w ciągach komunikacyjnych. Miska z jedzeniem oraz z wodą powinny być łatwo dostępne dla mruczka — postawione nisko, na otwartej przestrzeni, w zacisznym miejscu. Kolejną istotną rzeczą jest kuweta — wysokie ranty mogą być dla starego pupila dużą przeszkodą. Problemy z wejściem do toalety mogą być przyczyną zakażeń układu moczowego (ze względu na wstrzymywanie moczu) lub załatwiania się w nieodpowiednich miejscach, dlatego warto wymienić kuwetę na niższą, otwartą lub z dużym wejściem.

Najważniejsze — bądź wyczulony na zmiany zachowania, cierpliwy i okazuj kotu dużo czułości, kiedy tego potrzebuje!