Skóra to bardzo ważny organ, który ochrania tkanki znajdujące się pod nią przed działaniem drażniących czynników środowiskowych i często stanowi odzwierciedlenie ogólnego stanu organizmu psa. Dermatozy, czyli choroby skóry, potrafią bardzo uprzykrzyć życie zwierzakowi, ale na szczęście można z nimi skutecznie walczyć — kluczowa jest jednak szybka reakcja opiekuna i wizyta w gabinecie weterynarii, aby znaleźć przyczynę uciążliwych objawów. Jakie są najczęstsze objawy dermatoz, które powinny zapalić czerwoną lampkę w głowie opiekuna i jak się ich pozbyć? To właśnie o tym (oraz o przyczynach dermatoz) opowiadamy w dalszej części wpisu.

Najczęstsze przyczyny chorób skóry u psów

Zacznijmy od tego, że przyczyn problemów skórnych u naszych czworonożnych przyjaciół jest niestety wiele, dlatego szybkie uzyskanie celnej diagnozy jest kluczem do skutecznej walki z problemem. To, że skóra psiaka jest zaczerwieniona i zwierzak ciągle się drapie, wcale nie musi być związane z obecnością pcheł na jego ciele ani ze zmianą szamponu — dermatozy mogą mieć źródło zarówno w rozmaitych czynnikach zewnętrznych, jak i we wnętrzu organizmu psa. Wskażemy teraz najczęstsze przyczyny chorób skóry u futrzaków, aby pokazać skalę problemu oraz to, jak wiele rzeczy musi wziąć pod uwagę lekarz weterynarii.

Ektopasożyty

Ektopasożyty, czyli pasożyty zewnętrzne, są częstym powodem problemów skórnych. Wśród najpopularniejszych organizmów, które mogą zasiedlić skórę czworonoga i wywołać przykre objawy znajdują się: pchły, nużeńce, wszy, wszoły i świerzbowiec.

Pchła psia potrzebuje krwi żywiciela, a żeby się do niej dostać, przebija barierę skóry. Do rany dostaje się ślina pasożyta, która może wywołać silną reakcję alergiczną (alergiczne pchle zapalenie skóry, w skrócie APZS).

Nużeńce to roztocza, które bytują na skórze każdego psa, ale w niektórych przypadkach może dojść do nadmiernego namnażania się tych pasożytów, co wywołuje chorobę — nużycę. Skoro wszystkie psy mają nużeńce (Demodex canis, Demodex cornei lub Demodex injai), to dlaczego nie wszystkie chorują? Rozwojowi nużycy sprzyja obniżenie odporności (dlatego często chorują psy młode, które jeszcze nie zdążyły wykształcić pełnej odporności) i inne choroby towarzyszące (np. alergie, choroby wirusowe).

Wszy i wszoły. Pierwsze żywią się krwią, drugie głównie naskórkiem. Wszawica i wszołowica wywołują jednak podobne objawy — świąd, wygryzanie się, pogorszenie się stanu skóry psa, łupież.

Psi świerzbowiec drążący to mikroskopijny pajęczak, który — jak sama nazwa wskazuje — drąży korytarze w skórze zwierzaka, żywi się naskórkiem i płynem tkankowym, który sączy się z wytworzonych przez niego ran. „Inwazja” świerzbowca najczęściej rozpoczyna się w słabo owłosionych miejscach (małżowiny uszne, okolica oczu), a później może przenosić się na resztę ciała psa.

Bakterie

Bakteryjne zapalenia skóry są najczęściej powikłaniami innych schorzeń skóry. Jest tak, ponieważ bakterie nie są w stanie samodzielnie przekroczyć bariery skóry, ale kiedy pies mocno się drapie lub wygryza, powstają „wrota”, dzięki którym bakterie (najczęściej gronkowce) mogą przeniknąć w głąb i spowodować ropne zapalenie skóry.

Grzyby

Grzybica u psa (dermatofitoza) może rozwinąć się na powierzchni skóry w wyniku zarażenia od innego nosiciela, którym może być inne zwierzę, ale także człowiek. Najbardziej podatne na infekcje grzybicze skóry są psy z obniżoną odpornością i cierpiące z powodu innych chorób skóry lub infekcji pasożytniczych.

Alergie pokarmowe i środowiskowe

Alergia pokarmowa, czyli nieadekwatna do bodźca (w tym wypadku najczęściej białka w pożywieniu, ale może to być też inny składnik diety) reakcja układu immunologicznego, najczęściej objawia się właśnie reakcjami skórnymi. Alergia środowiskowa wywołuje podobne objawy, ale jej przyczyną jest nadmierne pobudzenie układu odpornościowego wywołane przez alergeny takie jak np. pyłki drzew, traw czy roztocza. Alergie środowiskowe rozwijają się najczęściej u psów genetycznie predysponowanych do rozwijania alergii IgE-zależnych — wtedy mówimy o AZS, czyli atopowym zapaleniu skóry.

Nieprawidłowa dieta

Niezbilansowana dieta, która nie dostarcza do organizmu wszystkich niezbędnych składników odżywczych, może znacząco pogorszyć stan skóry psa, wywołać świąd, łupież, a nawet zapalenie. Dla zdrowia skóry szczególnie ważne są niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), które muszą być dostarczane z pożywieniem. Mają m.in. działanie przeciwzapalne i umożliwiają utrzymanie zdrowej bariery hydrolipidowej skóry. Na zdrowie skóry wpływają oczywiście również inne składniki pokarmowe, jak witaminy i minerały.

Nieprawidłowa pielęgnacja

Brak odpowiedniej pielęgnacji sierści i skóry może zwiększać ryzyko rozwinięcia infekcji — skołtuniona, zaniedbana sierść jest mocno zbita i uniemożliwia dopływ powietrza do skóry psa. Wilgotne i słabo wentylowane środowisko jest idealnym siedliskiem dla chorobotwórczych grzybów i bakterii. Na skórze pod kołtunami mogą też pojawić się odparzenia.

Choroby wewnętrzne

Choroby autoimmunologiczne i endokrynologiczne mogą objawiać się pogorszeniem stanu skóry i zwiększać podatność na infekcje.

Jak rozpoznać problemy dermatologiczne? Najczęstsze objawy chorób skóry u psów

Większość objawów jest wspólna dla wszystkich chorób skóry, dlatego zawsze trzeba przeprowadzić dokładną diagnostykę, ponieważ dopiero zwalczenie przyczyny spowoduje ustąpienie objawów. Co jest powodem do niepokoju? Przedstawiamy najczęstsze objawy:

• swędzenie skóry — pies uporczywie się drapie, wygryza i wylizuje;

• zaczerwieniona skóra;

• zmiany typu „hot spot” (miejscowe, sączące się rany);

• sucha skóra i łupież;

• zmatowienie i wypadanie sierści;

• łysienie u psa (wyraźnie odgraniczone plackowate wyłysienia, szczególnie otoczone zmianami w formie pierścienia, w połączeniu z łuszczeniem się skóry, najczęściej świadczą o grzybicy);

• krosty, grudki, rumień, wyprysk u psa;

• widoczne na skórze i sierści pasożyty zewnętrzne i ich odchody (np. pchły, ważne: nużeńców i świerzbowca nie dostrzegamy gołym okiem);

• nietypowe zachowanie psa (np. drażliwość, ocieranie się o przedmioty).

Leczenie psich chorób skóry

Kiedy zauważymy u swojego pupila wymienione wyżej objawy, najlepiej wybrać się do lekarza weterynarii, którego specjalnością jest dermatologia weterynaryjna. Weterynarz-dermatolog ustali przyczyny zmian skórnych za pomocą wywiadu z opiekunem psa oraz badań, takich jak: wymaz z rany, pobranie zeskrobin, badania krwi (w przypadku podejrzenia choroby wewnętrznej z objawami skórnymi). Leczenie jest dobierane w zależności od przyczyny. Jego formą może być dieta eliminacyjna, antybiotykoterapia, preparaty przeciwgrzybicze, leczenie podstawowej choroby wewnętrznej, kąpiele lecznicze.

Problemy skórne psa — FAQ

Jakie są najczęstsze choroby skóry u psów?

AZS, APZS, pasożyty zewnętrzne, zapalenia bakteryjne, grzybica, zmiany skórne wywołane alergią pokarmową.

Czy świąd u psa może oznaczać alergię?

Tak, zdecydowanie — zarówno pokarmową, jak i środowiskową.

Jak rozpoznać grzybicę u psa?

Charakterystyczne dla grzybicy są wyraźnie odgraniczone plackowate wyłysienia z łuszczącą się skórą.

Kiedy łysienie u psa jest powodem do niepokoju?

Łysienie u psa zawsze powinno być sygnałem alarmowym i powodem wizyty u weterynarza.